Từ ngày 01/07/2026, Luật Thuế Thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, đánh dấu một đợt cải cách lớn trong chính sách thuế tại Việt Nam. Những thay đổi lần này không chỉ tác động đến người lao động hưởng lương mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, nhà đầu tư và người hoạt động trên nền tảng số.

Dưới đây là những điểm mới đáng chú ý mà cá nhân và doanh nghiệp cần cập nhật sớm để chủ động trong kế hoạch tài chính và kê khai thuế.

Luật Thuế TNCN mới có hiệu lực từ khi nào?

Theo quy định mới, Luật Thuế Thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và bắt đầu áp dụng từ ngày 01/07/2026. Một số quy định liên quan đến thu nhập từ tiền lương, tiền công và hoạt động kinh doanh được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026.

1. Rút gọn biểu thuế lũy tiến từ 7 bậc xuống còn 5 bậc

Một trong những thay đổi lớn nhất là việc điều chỉnh biểu thuế lũy tiến từng phần đối với cá nhân cư trú.

Trước đây, biểu thuế gồm 7 bậc với mức thuế suất từ 5% đến 35%. Từ năm 2026, biểu thuế được rút xuống còn 5 bậc nhằm đơn giản hóa cách tính và giảm áp lực thuế cho người lao động có thu nhập trung bình.

Mức thuế suất cao nhất 35% sẽ áp dụng cho phần thu nhập tính thuế trên 100 triệu đồng/tháng, thay vì trên 80 triệu đồng/tháng như trước đây.

Việc điều chỉnh này được đánh giá sẽ giúp giảm chênh lệch giữa các bậc thuế và phù hợp hơn với mức sống hiện nay.

2. Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh

Luật mới cũng sửa đổi chính sách giảm trừ gia cảnh nhằm phản ánh đúng hơn chi phí sinh hoạt thực tế.

Theo các nội dung được công bố, mức giảm trừ cho người nộp thuế và người phụ thuộc sẽ được điều chỉnh tăng so với quy định hiện hành. Đây là thay đổi được nhiều người lao động mong đợi trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng cao.

Việc nâng mức giảm trừ gia cảnh giúp giảm thu nhập tính thuế, từ đó giảm số thuế phải nộp đối với người làm công ăn lương.

3. Mở rộng phạm vi thu nhập chịu thuế

Luật mới bổ sung nhiều loại thu nhập mới vào diện chịu thuế thu nhập cá nhân, đặc biệt liên quan đến nền kinh tế số và tài sản số.

Một số khoản thu nhập mới đáng chú ý gồm:

• Thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số
• Thu nhập từ chuyển nhượng tên miền “.vn”
• Thu nhập từ tín chỉ carbon và chứng chỉ giảm phát thải
• Thu nhập từ hoạt động thương mại điện tử và vận hành nền tảng số
• Thu nhập từ môi giới trên nền tảng trực tuyến
• Thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng

Điều này cho thấy cơ quan quản lý đang mở rộng cơ sở thuế để phù hợp với xu hướng kinh tế số và các mô hình kinh doanh mới.

4. Thay đổi cách tính thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh

Luật mới từng bước thay đổi cơ chế thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh theo hướng minh bạch hơn.

Một số trường hợp sẽ không còn áp dụng hình thức thuế khoán như trước mà chuyển sang tính thuế trên thu nhập thực tế sau khi trừ chi phí hợp lý.

Đây là thay đổi quan trọng đối với:

• Hộ kinh doanh quy mô lớn
• Người bán hàng online
• Người kinh doanh trên sàn thương mại điện tử
• Cá nhân cung cấp dịch vụ số

Việc thay đổi phương pháp tính thuế đòi hỏi cá nhân kinh doanh cần quản lý doanh thu, chi phí và chứng từ chặt chẽ hơn.

5. Bổ sung ưu đãi thuế cho hoạt động đổi mới sáng tạo

Luật mới cũng bổ sung nhiều chính sách miễn, giảm và ưu đãi thuế nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ.

Một số khoản thu nhập được hưởng ưu đãi gồm:

• Thu nhập từ hoạt động khoa học, công nghệ
• Thu nhập bản quyền từ kết quả nghiên cứu đã thương mại hóa
• Thu nhập của chuyên gia và nhà đầu tư trong dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo
• Thu nhập từ trái phiếu xanh

Đây được xem là động thái thúc đẩy hệ sinh thái startup và nền kinh tế xanh tại Việt Nam trong giai đoạn mới.

Người lao động và doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Để thích ứng với Luật Thuế TNCN mới từ ngày 01/07/2026, cá nhân và doanh nghiệp nên:

• Cập nhật biểu thuế và cách tính thuế mới
• Rà soát hồ sơ người phụ thuộc để áp dụng giảm trừ đúng quy định
• Chuẩn hóa chứng từ kế toán và hóa đơn
• Theo dõi doanh thu minh bạch nếu có hoạt động kinh doanh online
• Chủ động cập nhật phần mềm lương và hệ thống kê khai thuế

Đối với doanh nghiệp, bộ phận nhân sự và kế toán cần đặc biệt lưu ý các thay đổi liên quan đến khấu trừ thuế tiền lương và quyết toán thuế năm 2026.

KẾT LUẬN

Luật Thuế Thu nhập cá nhân áp dụng từ ngày 01/07/2026 mang đến nhiều thay đổi đáng chú ý về biểu thuế, giảm trừ gia cảnh, mở rộng đối tượng chịu thuế và quản lý thu nhập trong nền kinh tế số.

Những thay đổi này vừa tạo điều kiện giảm áp lực thuế cho một số nhóm người lao động, vừa tăng cường quản lý đối với các nguồn thu nhập mới phát sinh trong thực tế.

Việc cập nhật sớm quy định mới sẽ giúp cá nhân và doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch tài chính, hạn chế rủi ro kê khai và tối ưu nghĩa vụ thuế theo đúng quy định pháp luật.