Bước vào đại học cũng có nghĩa là bước vào một cách học hoàn toàn khác.

Nếu ở phổ thông, học sinh thường có thầy cô hướng dẫn khá cụ thể về nội dung cần học, bài tập cần làm và thời gian hoàn thành, thì ở đại học, phần lớn sự chủ động nằm ở chính người học. Không còn chuyện ngày nào cũng có người nhắc phải học bài, phải làm bài hay chuẩn bị cho tiết học tiếp theo. Sinh viên phải tự xác định mình cần học gì, học như thế nào và chịu trách nhiệm về kết quả của mình.

Đối với tân sinh viên Khoa Kinh tế – Quản trị kinh doanh, sự thay đổi này có thể khiến những tuần đầu tiên trở nên khá bỡ ngỡ. Lịch học khác với THPT, số lượng môn học nhiều hơn, nội dung chuyên ngành bắt đầu xuất hiện, phương pháp giảng dạy cũng có nhiều điểm mới. Quan trọng hơn, yêu cầu về tự học và khả năng vận dụng kiến thức ngày càng cao.

Vậy nên bắt đầu từ đâu?

1. Chủ động tìm hiểu môn học ngay từ đầu

Một sai lầm khá phổ biến của sinh viên năm nhất là chờ đến gần kỳ thi mới bắt đầu quan tâm đến môn học.

Ngay khi có thời khóa biểu, hãy dành thời gian tìm hiểu từng học phần: môn học này hướng đến điều gì, gồm những nội dung nào, tài liệu nào cần đọc, cách thức đánh giá ra sao và giảng viên yêu cầu những gì ở sinh viên.

Trước mỗi buổi học, chỉ cần dành khoảng 15–20 phút đọc trước nội dung bài học, xem qua các khái niệm chính và ghi lại những điều chưa hiểu. Bạn không nhất thiết phải hiểu ngay từ lần đọc đầu tiên. Mục tiêu của việc chuẩn bị trước là tạo cho mình một “điểm tựa” để khi lên lớp có thể theo dõi bài giảng dễ hơn, biết mình cần chú ý điều gì và mạnh dạn đặt câu hỏi.

Học trước một bước không khiến bạn học nhiều hơn, nhưng thường giúp bạn học hiệu quả hơn.

2. Đừng chỉ nghe giảng – hãy tham gia vào quá trình học

Ở đại học, đi học đầy đủ mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là bạn làm gì trong thời gian ngồi trên lớp.

Một giờ học sẽ có ý nghĩa hơn nếu sinh viên chủ động đặt câu hỏi khi chưa hiểu, tham gia thảo luận, trình bày quan điểm, phản biện một ý kiến hoặc thử liên hệ kiến thức với một tình huống thực tế.

Đặc biệt với các ngành Kinh tế, Quản trị kinh doanh, Kế toán, Tài chính – Ngân hàng, Thương mại điện tử…, rất nhiều kiến thức không nên chỉ dừng lại ở giáo trình. Một khái niệm kinh tế sẽ dễ hiểu hơn khi được đặt vào câu chuyện về giá cả, thị trường, doanh nghiệp hay hành vi của người tiêu dùng.

Vì vậy, thay vì chỉ hỏi “Nội dung này có trong đề thi không?”, hãy tập cho mình thói quen hỏi thêm:

“Kiến thức này được sử dụng ở đâu trong thực tế?”

Đó là bước chuyển quan trọng từ học để thi sang học để hiểu.

3. Có thể bắt đầu bằng một phương pháp rất đơn giản: Trước – Trong – Sau

Không phải sinh viên nào cũng cần một phương pháp học thật phức tạp. Với người mới bước vào đại học, một quy trình đơn giản nhưng được thực hiện đều đặn thường có giá trị hơn nhiều.

TRƯỚC BUỔI HỌC:Đọc trước – tìm hiểu – đặt câu hỏi

Xem qua nội dung bài học, xác định những khái niệm chưa rõ và ghi lại câu hỏi muốn được giải đáp trên lớp.

TRONG BUỔI HỌC: Tập trung – ghi chép – trao đổi

Không cần cố gắng ghi lại từng câu giảng của giảng viên. Hãy tập trung vào những khái niệm quan trọng, ví dụ minh họa, sơ đồ, cách giải quyết vấn đề và những nội dung được giảng viên nhấn mạnh.

SAU BUỔI HỌC: Ôn lại – vận dụng – kiểm tra mức độ hiểu

Dành khoảng 20–30 phút xem lại bài học trong ngày. Một cách tự kiểm tra khá hữu ích là thử giải thích nội dung vừa học bằng ngôn ngữ của chính mình.

Nếu bạn có thể giải thích một vấn đề cho người khác hiểu mà không cần mở giáo trình, đó thường là dấu hiệu cho thấy bạn đã thực sự nắm được kiến thức.

4. Học đại học tốt không thể thiếu khả năng quản lý thời gian

Đại học cho sinh viên nhiều tự do hơn, nhưng sự tự do đó cũng đi kèm với trách nhiệm.

Không có ai theo sát để nhắc bạn hôm nay phải học bao nhiêu trang, ngày mai phải hoàn thành bài tập nào. Nếu không biết tổ chức thời gian, rất dễ rơi vào tình trạng đầu học kỳ khá thoải mái nhưng đến cuối kỳ lại phải chạy đua với hàng loạt bài tập, bài kiểm tra và kỳ thi.

Ngay từ năm nhất, sinh viên nên hình thành thói quen lập kế hoạch theo tuần. Trong kế hoạch cần có thời gian cho việc lên lớp, tự học, làm bài tập, hoạt động ngoại khóa, nghỉ ngơi và các mối quan hệ cá nhân.

Không cần một thời gian biểu thật đẹp. Một kế hoạch vừa sức và được thực hiện đều đặn có giá trị hơn một kế hoạch hoàn hảo nhưng nhanh chóng bị bỏ quên.

5. Học nhóm để cùng tiến bộ, không phải để “học hộ” nhau

Học nhóm là một phần khá quen thuộc trong môi trường đại học, nhưng hiệu quả của nó phụ thuộc rất nhiều vào cách tổ chức.

Một nhóm học tập tốt cần có sự phân công rõ ràng. Người tìm tài liệu, người tổng hợp nội dung, người trình bày, người đặt câu hỏi và phản biện. Mỗi thành viên đều phải có phần việc của mình.

 

Điều quan trọng là sau một buổi học nhóm, mỗi người phải thực sự có thêm kiến thức hoặc một kỹ năng nào đó.

Nói vui một chút, học nhóm là để cùng tiến bộ, không phải để một người làm bài còn những người khác cùng… ký tên.

6. Tận dụng công nghệ, nhưng đừng để công nghệ học thay mình

Tân sinh viên hôm nay có một lợi thế mà các thế hệ trước không có: nguồn học liệu rất phong phú và khả năng tiếp cận kiến thức gần như không giới hạn.

Hãy tận dụng thư viện điện tử, giáo trình, tài liệu học thuật, các khóa học trực tuyến, phần mềm phân tích dữ liệu, công cụ hỗ trợ trình bày và những ứng dụng công nghệ phục vụ học tập.

Đặc biệt, các công cụ AI có thể hỗ trợ sinh viên giải thích một khái niệm khó, gợi ý cách tiếp cận một vấn đề, tạo câu hỏi luyện tập hoặc giúp kiểm tra lại cách hiểu của mình.

Nhưng cần nhớ một điều: AI có thể hỗ trợ quá trình học, nhưng không thể thay thế quá trình suy nghĩ.

Đừng biến việc học thành sao chép câu trả lời có sẵn. Hãy dùng công nghệ để đặt thêm câu hỏi, kiểm tra thông tin, thử những cách tiếp cận khác nhau và mở rộng hiểu biết của mình.

7. Học từ thực tế càng sớm càng tốt

Hãy tập quan sát những điều tưởng như rất bình thường:

Vì sao một cửa hàng luôn đông khách trong khi cửa hàng bên cạnh lại vắng?

Tại sao người tiêu dùng sẵn sàng trả nhiều tiền hơn cho một thương hiệu?

Điều gì khiến giá của một sản phẩm tăng hoặc giảm?

Doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận bằng cách nào?

Một chương trình khuyến mại có thực sự giúp doanh nghiệp bán được nhiều hàng hơn?

Thương mại điện tử đang thay đổi cách doanh nghiệp tiếp cận khách hàng ra sao?

Khi bắt đầu nhìn những câu chuyện như vậy dưới góc độ kinh tế và quản trị, kiến thức trong giáo trình sẽ không còn là những khái niệm xa lạ. Sinh viên sẽ dần hình thành tư duy phân tích và khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ – những năng lực rất cần thiết trong công việc sau này.

8. Đừng chỉ quan tâm đến điểm số

Điểm số quan trọng, nhưng điểm số không phải là toàn bộ giá trị của bốn năm đại học. Một sinh viên có thể đạt kết quả học tập tốt nhưng vẫn gặp khó khăn khi phải thuyết trình trước đám đông, làm việc trong một nhóm, giải quyết một vấn đề thực tế hoặc giao tiếp với khách hàng và đồng nghiệp.Vì vậy, ngay từ năm nhất, hãy từng bước rèn luyện những năng lực cần thiết cho nghề nghiệp:

Giao tiếp và thuyết trình;

Làm việc nhóm;

Tư duy phản biện;

Giải quyết vấn đề;

Ngoại ngữ;

Tin học và năng lực số;

Quản lý thời gian;

Khả năng thích nghi và học hỏi.

Những kỹ năng này không tự nhiên xuất hiện. Chúng được hình thành từ việc tham gia một hoạt động, đứng lên trình bày một ý tưởng, nhận một nhiệm vụ khó hơn hoặc đơn giản là dám thử một điều mình chưa từng làm.

9. Đừng ngại bắt đầu từ con số 0

Nếu những ngày đầu đại học bạn chưa biết cách tự học, chưa quen thuyết trình, chưa tự tin làm việc nhóm hay chưa biết tìm tài liệu học thuật thì cũng không có gì đáng lo. Bạn đang bắt đầu một chặng đường mới, và không ai yêu cầu một tân sinh viên phải biết mọi thứ ngay từ ngày đầu tiên. Điều quan trọng hơn là khả năng tiến bộ.

Hôm nay hiểu thêm một vấn đề.
Tuần này hình thành thêm một thói quen tốt.
Học kỳ này tự tin hơn khi thuyết trình.
Năm sau biết cách nghiên cứu và giải quyết một vấn đề độc lập hơn.

Đừng vội so sánh mình với những sinh viên đã có nhiều năm kinh nghiệm. Hãy nhìn vào sự tiến bộ của chính mình để thực hiện những bước đi tiếp theo trong cuộc đời sinh viên thật tự tin và thành công!